Verzorging van konijnen

Tand & kiesproblemen

Tanden en kiezen van konijnen groeien hun hele leven door, dit gebeurt met een snelheid van ca 2mm per week. Door een aangeboren afwijking kan het voorkomen dat tanden niet goed op elkaar aansluiten en onregelmatig (of helemaal niet) afslijten. Op die manier ontstaan "olifantstanden". De bovensnijtanden groeien in een korte boog de mond in en de ondersnijtanden groeien naar voren. Hierdoor kunnen konijnen niet goed meer eten en zullen ze vermageren. Het regelmatig inkorten van de tanden is de enige behandeling. Eventueel is het mogelijk om de snijtanden in zijn geheel te verwijderen.

Ook kiezen kunnen scheef afslijten door een afwijkende stand. Er ontstaan dan zogenaamde "haken op de kiezen". De kiezen van de onderkaak groeien dan puntvormig in de richting van de tong, de bovenkiezen in de richting van de wangen. Door irritatie en/of beschadigingen in de mond zullen de konijnen minder gaan eten en afvallen. De behandeling bestaat uit het verwijderen van de haken op de kiezen, dit moet onder narcose gebeuren.

TIP: Door uw konijn regelmatig te wegen (en dit op te schrijven!), kunt u het afvallen zelf in de gaten houden.

Diarree

Diarree komt bij konijnen vrij veel voor en kan erg veel oorzaken hebben. Ondermeer besmettingen met parasieten (coccidiose, wormen), virussen en bacteriën zijn mogelijk, maar de meeste gevallen zijn terug te voeren op verkeerde voeding. Een konijn is voor de vertering van zijn voedsel erg afhankelijk van een gezonde darmflora (goede samenstelling van bacteriën in de darm). Iedere verstoring van deze darmflora kan diarree veroorzaken, bijvoorbeeld het eten van veel (te) gemakkelijk verteerbaar voer, plotselinge veranderingen in het voer en hoog energetisch voer (bijvoorbeeld veel geperste brokjes). Ook de bovengenoemde gebitsproblemen kunnen diarree tot gevolg hebben omdat het konijn geen hooi meer kan of wil eten. Het geven van onbeperkt ruw voer (hooi en stro) draagt bij aan een gezonde darmflora.

"Secundaire Atonie Syndroom"

Konijnen zijn erg gevoelig voor pijn, stress (onrust in het hok, verlies van een maatje, contact met mogelijke roofdieren zoals hond of kat) en verkeerde voeding (zowel kwaliteit als hoeveelheid zijn van belang). Al deze factoren veroorzaken een verminderde werking van maag en darmen. Kenmerkend zijn de afwezigheid van fraaie keutels (diarree of juist te droog of aan elkaar geplakt) en gasvorming. Hierdoor ontstaat weer meer stress en het konijn komt hierdoor in een vicieuze cirkel terecht. Dit wordt het "Secundaire Atonie Syndroom" genoemd. Het konijn kan hierdoor uiteindelijk sterven.

  • Preventie is erg belangrijk:
  • Onbeperkt hooi en water
  • Beperkt konijnenvoer (ongeveer 20 gram voer per kilo lichaamsgewicht)
  • Groenvoer beperken tot maximaal 10% van de totale hoeveelheid voer
  • Geen koolsoorten geven (ivm gasvorming in de darmen)
  • Stress vermijden
  • Zoveel mogelijk beweging

Voeding van het konijn

Indien konijnen in het voorjaar naar buiten gaan: voorjaarsgras is erg energierijk, laat de eerste tijd niet onbeperkt buiten gras eten maar begin met bijvoorbeeld 30 minuten per dag. De rest van de dag op kale grond, tegels etc. met andere voeding om diarree en andere problemen te voorkomen. Let erop dat het konijn altijd voldoende vers water heeft!

Onderstaand vindt u richtlijnen welk voedsel u konijnen kunt voeren:

1. Hooi

  • Goede kwaliteit
  • Onbeperkt aanbieden, NIET rantsoeneren!
  • Groen
  • Droog
  • Aangename geur
  • Niet stoffig

2. Groenvoer

  • Andijvie
  • Radijs
  • Bladeren * **
  • Selderij
  • Boerenkool
  • Sla
  • Broccoli
  • Veldsla
  • Gras **
  • Venkel
  • Komkommer
  • Waterkers
  • Paardenbloem
  • Witlof
  • Peterselie
  • Wortel (met mate, erg suikerrijk)

** Vergeet geplukt groenvoer niet te wassen i.v.m. vervuiling en/of besmetting (VHD)!
* Van bijvoorbeeld appelboom, berk, esdoorn, framboos, haagbeuk, lijsterbes, linde, paardenkastanje.

3. Fruit, met mate geven, bevat veel suiker

  • Aardbei
  • Appel
  • Framboos
  • Mango
  • Peer
  • Perzik

4. Brokjes

  • Pellets
  • Biks
  • Geperste brokjes

Goede kwaliteit brokjes bevatten minimaal 18% vezels. Let op, 1 koffielepel per kg konijn is voldoende (rest is hooi en groenvoer)

 

LET OP! Niet geschikt of zelfs gevaarlijk

  • Bieslook, Prei, Ui (Giftig)
  • Aardappel (Teveel zetmeel)
  • Graanproducten (ook geen brood)
  • Granen (ook geen graanmengsels)
  • Maïs
  • Peulvruchten (bonen, erwten)
  • Aardappelschillen
  • Avocado
  • Bieten
  • Cacao/Chocolade
  • Knaag -en likstenen (risico op blaasgruis/-stenen, beter wilgentakjes met mate om op te knagen)
  • Koolsoorten (gasvorming)
  • Noten (Te veel vet)
  • Pitten van fruit, met name steenvruchten bijv. perzik
  • Rabarber
  • Schillen van citrusvruchten
  • Snoep, koekjes, etc. uit de dierenwinkel (te veel granen en te veel zoetigheid)

Gevolgen van verkeerde voeding

Teveel suikers en zetmeel vertragen de bewegingen van de darm → voedsel te lang in de darm → groei van verkeerde bacteriën→ vorming toxines (gifstoffen) → diarree (kan zelfs fataal verlopen!)

Teveel energie in voeding en te weinig vezels → te weinig kauwen → kiezen slijten te weinig af → gebitsproblemen

Teveel suikers en vetten in de voeding geven de nachtkeutels (blindedarmkeutels), die konijnen normaliter opeten, een onprettige smaak. Deze keutels zijn voor een konijn een onmisbare bron voor bacteriën (nodig voor de vertering), mineralen en vetzuren. Nachtkeutels zijn kleiner, donkerder en zachter dan de keutels die overdag geproduceerd worden. Bovendien plakken ze meer en blijven vaak onder de staart van het konijn hangen als ze niet opgegeten worden. Worden er dus nachtkeutels gevonden dan is de kans dus groot dat er iets aan de voeding mankeert.

Het blijkt dus dat voeding erg belangrijk is voor de gezondheid van een konijn. Het is daarom, ongeacht de oorzaak, noodzakelijk dat wanneer een konijn één of enkele dagen niet heeft gegeten, een afspraak te maken bij uw dierenarts om het konijn na te laten kijken. In een aantal gevallen is het nodig om door middel van dwangvoedering het konijn weer op de been te helpen

Hooi en groenvoer zijn dus het allerbelangrijkst, daarna volgen de brokjes en het kleinste aandeel is fruit (voor zover dit echt nodig is, de meeste konijnen vinden een stukje appel gewoon lekker, noodzakelijk is het niet).

Gerelateerde onderwerpen

Inenten Konijn

Ernstige virusziektenVoor konijnen bestaan er twee ernstige virusziekten: Myxomatose en VHD (Viral...

view

Meest gestelde vragen

De volgende onderwerpen komen aan bod op deze pagina:Waarom eerst een Puppy-inenting?Wat is een allergische...

view